Artificial Intelligence in de fiscaliteit, de toekomst van belastingheffing?

Reclames over vakantiebestemming die je net hebt opgezocht. Suggesties om ook die ene broek te kopen
omdat anderen met dezelfde aankoop dat ook deden. Plus de komst van ChatGPT. artificial intelligence (ai),
neemt een vlucht en is onderdeel van ons dagelijkse (digitale) leven. Wat dat te maken heeft met belastingen?
Meer dan je denkt!

Algoritmes
Bij ai leren mensen machines patronen aan zodat ze bepaalde taken zelfstandig kunnen uitoefenen. Dit doen
ze met behulp van algoritmes. De Belastingdienst gebruikt ai bijvoorbeeld bij het controleren van aangiften of
het aanvragen van toeslagen. Algoritmes zijn namelijk in staat om enorme hoeveelheden aangiftes snel en
nauwkeurig te controleren op fouten of fraude. Het algoritme zoekt afwijkende patronen en geeft een signaal
wanneer dat het geval is. Dat is efficiënt, maar er kleven ook risico’s aan.

Privacy
Om ai toe te passen in de fiscale wereld, is het nodig om persoonlijke gegevens van belastingbetalers te
verzamelen. Op basis van die gegevens wordt het algoritme gevoed. Daarom bewaart en gebruikt de
Belastingdienst veel informatie van jou. Dit kan mogelijk tot een inbreuk van je privacy leiden of zelfs tot
discriminatie van bepaalde groepen belastingbetalers.

Toeslagen
De toeslagenaffaire heeft de afgelopen jaren veel stof doen opwaaien. Duizenden gezinnen werden vanwege
geautomatiseerde systemen onterecht beschuldigd van fraude, met enorme gevolgen voor hen. Dit kwam
doordat de Belastingdienst bij het aanvragen van toeslagen gebruikmaakte van een risicomodel. Dit is een
systeem dat op basis van bepaalde factoren een zogenaamde ‘risicoscore’ samenstelt die de kans op fraude
aangeeft. Dit risicomodel zorgde ervoor dat mensen met een buitenlandse nationaliteit en mensen met een
laag inkomen een grotere kans hadden om als fraudeur te worden aangemerkt.

Het maakt duidelijk dat zorgvuldig omgaan met ai in fiscaliteit ontzettend belangrijk is. Met dat in het
achterhoofd, is het goed om ook te kijken naar kansen. Denk aan het versnellen van het proces van
belastingheffing en het eerder opsporen van belastingontwijking. Belangrijk is wel dat het systeem
transparanter wordt.

Mogelijke profielwerkstuk onderzoeksvragen:
– Hoe kan artificial intelligence bijdragen aan een beter belastingsysteem?
– Hoe ziet de toekomst van belastingheffing eruit in het kader van artificial intelligence?
– Wat zijn de gevolgen van geautomatiseerde belastingsystemen?
o Voor- en nadelen
o Risico’s en kansen
o Problemen en oplossingen
o Ethiek en moraal

Heb je vragen? Mail dan naar Hadjra Ahmad, h.s.ahmad@tilburguniversity.edu