Een belasting op nieuwe schoenen? Geen belasting als je groente of fruit koopt? Meer belasting heffen bij de rijken? Welke (nieuwe) belasting zou jij invoeren, of hervormen?
Bizarre belastingen
Een aantal jaren geleden hield het Belasting en Douanemuseum in Rotterdam een tentoonstelling getiteld: ‘bizarre belastingen’. Schoorstenen, urine, pruiken, dienstboden en zelfs de vrijgezelle status: je kunt het zo gek niet bedenken of ergens ter wereld is ooit belasting geheven over die elementen. Nu is het – zoals met alles in het leven – maar net hoe je het bekijkt. Ook een bizar ogende heffing is vaak minder vreemd dan vermoed. Dan blijkt de bedachte belasting juist een vernuftige wijze om, bijvoorbeeld, op eenvoudige wijze staatsinkomsten te verkrijgen of de heffing is een ideale manier om het gewenste gedrag van burgers te bewerkstelligen.
Functies van belastingen
Een van de belangrijkste functie van de belastingheffing is de budgettaire functie. Deze functie houdt in dat de belastingopbrengsten bijdragen aan de financiering van collectieve goederen en diensten, hierbij kan gedacht worden aan de scholen, snelwegen en zwembaden. Een andere belangrijke functie van belastingheffing is de herverdelingsfunctie, deze hangt nauw samen met verschillen in de belastingdruk en draagkracht. Het is de bedoeling dat ‘’de sterkste schouders, de zwaarste lasten dragen’’. Tot slot hebben we de instrumentele functie waarbij belastingen worden ingezet om het gedrag van burgers te sturen zodat bepaalde beleidsdoelen behaald kunnen worden. Een bekend voorbeeld waar de overheid gebruik maakt van belastingen om het gedrag van burgers te sturen, zijn de accijnzen op tabak en alcohol om het gebruik ervan te ontmoedigen. Recentelijk is de discussie of de btw op groente en fruit moet worden afgeschaft en of er een extra belasting op suiker en/of vlees moet komen. Wat vind jij?
Ontwikkelen van een belasting
Lukt het jou een (nieuwe) belasting te ontwerpen of verder te ontwikkelen? Bedenk zelf met inachtneming van de onderstaande punten een eigen, unieke belasting, of ontwikkel een bestaande belasting verder.
- Waarom wil je deze belastingwet invoeren (ratio)
- Wie is belastingplichtig (subject)
- Wat is belast / waarover wordt belasting geheven (object)
- Gelden er uitzonderingen of vrijstellingen?
- Welk tarief zou van toepassing moeten zijn?
- Welke voor- en nadelen kent je stelsel?
- Hoe zit het met de uitvoerbaarheid?
- Hoe zit het met de eventuele samenloop met andere belastingen?
Mocht je vragen hebben? Neem dan contact op met Luuke Lammers (L.Lammers@tilburguniversity.edu).
S. Dusarduijn, ‘Van bizarre belastingen tot bevreemdende beelden’, smeetskring.com.